nie chodzi tylko o pomoc w zorganizowaniu szkolnej wycieczki, ale o realne uprawnienia dotyczące spraw finansowych, wychowawczych, a nawet kariery zawodowej nauczycieli i dyrektorów. Takie możliwości mają rodzice wszystkich uczniów i przedszkolaków uczęszczających do publicznych placówek prowadzonych przez samorząd. Dlaczego? Bo od kilku lat w każdej szkole i w każdym publicznym przedszkolu co roku musi być powoływana rada rodziców (w prywatnych szkołach i przedszkolach jest to uznaniowe).

Rada jest niezależna od dyrektora i nauczycieli, reprezentuje ogół rodziców uczniów. Duże uprawnienia daje jej ustawa o systemie oświaty. A konkretnie zapis, iż może występować do dyrektora szkoły, organu prowadzącego szkołę (samorządu) oraz kuratorium oświaty z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły lub placówki. Na przykład, może zaproponować wprowadzenie lub zniesienie mundurków szkolnych. Ale określanie szkolnego stroju to nie jedyne jej kompetencje.

Wychowanie i pieniądze

Rada rodziców ma wpływ na:

– program wychowawczy szkoły (obejmuje m.in. zadania wychowawców klas, treści wychowawcze, zasady współpracy wychowawców z rodzicami),

– program profilaktyki dostosowany do potrzeb uczniów (dotyczy m.in. zajęć rozwijających zainteresowania uczniów, bezpieczeństwa w szkole, zapobiegania uzależnieniom).

Uchwala je w porozumieniu z radą pedagogiczną do 30 września.

Rada decyduje o doborze organizacji współpracujących ze szkołą i uczniami. Zanim dyrektor wyrazi zgodę na działalność w szkole stowarzyszeń bądź organizacji pozaszkolnych (np. harcerskich), musi uzyskać pozytywną opinię rady.

Rada rodziców opiniuje też inne, ważne z punktu widzenia szkoły, dokumenty:

– program i harmonogram poprawy efektywności kształcenia lub wychowania,

– projekt dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych,

– szkolny zestaw podręczników lub materiałów edukacyjnych obowiązujący we wszystkich oddziałach danej klasy przez co najmniej trzy lata szkolne, a także materiały ćwiczeniowe w poszczególnych klasach,

– projekt planu finansowego składanego przez dyrektora szkoły.

Sama rada może też wspierać działalność statutową szkoły gromadząc fundusze z dobrowolnych składek rodziców (z tego jest najbardziej znana) oraz innych źródeł.

Ocena nauczycieli

Rada może wnioskować do dyrektora szkoły o ocenę pracy każdego nauczyciela. Dodatkowo opiniuje dorobek zawodowy pedagogów ubiegających się o wyższy stopień awansu zawodowego. Na przedstawienie opinii ma 14 dni od otrzymania zawiadomienia o dokonywanej ocenie dorobku zawodowego nauczyciela. Ale uwaga – jeśli tego nie zrobi, postępowanie awansowe toczy się dalej.

Rada także zabiera głos w sprawie dyrektora szkoły. A dokładnie przedstawiciel rady rodziców bierze udział w komisji konkursowej wybierającej kandydata na to stanowisko.

Kompetencje rady rodziców są naprawdę duże. Zostały one szczegółowo opisane w kilku aktach prawnych (m.in. w ustawie o systemie oświaty, Karcie Nauczyciela, rozporządzeniach, statucie szkoły). Warto z nich skorzystać, bo lista korzyści – przede wszystkim dla uczniów – wynikających z dobrej współpracy rodziców ze szkołą jest długa. Początek września do najlepszy czas, by ją nawiązać.

ABC rady

W skład rady wchodzą:

– w szkołach – po jednym przedstawicielu rad klasowych (tzw. trójek klasowych) wybranych w tajnych wyborach przez zebranie rodziców uczniów danej klasy;

– w placówkach – co najmniej 7 przedstawicieli, wybranych w tajnych wyborach przez zebranie rodziców wychowanków placówki.

W tych wyborach jednego ucznia reprezentuje jeden rodzic. Odbywają się one na pierwszym zebraniu rodziców w każdym roku szkolnym.

Każda rada uchwala regulamin swojej działalności (to bardzo ważny dokument opisujący jej strukturę i tryb pracy). A rady mogą ze sobą współpracować np. przy organizacji szkolnych uroczystości.

Rodzice, którzy chcą aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły, mają więc wiele możliwości. Wystarczą dobre chęci, trochę wolnego czasu i gotowość do współpracy. I pamiętajmy, że podstawą dobrych relacji na linii rodzic-nauczyciel/dyrektor jest otwartość i wzajemny szacunek. Powodzenia!