Home » Rozwój dziecka » Niedokrwistość w ciąży
rozwój dziecka

Niedokrwistość w ciąży

Prof. dr hab. n. med. Mirosław Wielgoś

Kierownik Kliniki Położniczo-Ginekologicznej w Uniwersyteckim Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Lek. Jacek Tatur

Rezydent położnictwa i ginekologii w UCZKiN WUM

Niedobory żelaza w ciąży są bardzo niebezpieczne. Jak wygląda charakterystyka i leczenie tego schorzenia?

Charakterystyka niedokrwistości

Niedokrwistość w ciąży stanowi istotny oraz powszechny problem położniczy – także w Polsce. Najczęściej pojawia się w II oraz III trymestrze, kiedy występuje największe zapotrzebowanie na żelazo ze względu na wzrastający płód oraz kiedy najbardziej nasilają się fizjologiczne dla ciąży przemiany w procesach wytwarzania krwinek czerwonych. Zwiększenie objętości osocza o ok. 50 proc. i wzrost całkowitej masy erytrocytów o ok. 25 proc. prowadzi do obniżenia stężenia hemoglobiny poniżej 11g/dl, czyli niejako fizjologicznie prowadzi do niedokrwistości u kobiety ciężarnej.

Uzupełnienie niedoborów żelaza

Wedle najnowszych wytycznych PTGiP uznaje się, że niedobór żelaza powinien być uzupełniany zgodnie ze wskazaniami w zależności od zaawansowania ciąży oraz nasilenia niedoboru żelaza, określanego za pomocą wyniku morfologii oraz badań dodatkowych. Niedobory żelaza najlepiej uzupełniać pod nadzorem lekarza za pomocą leków, a nie suplementów diety, ponieważ lek ma ściśle regulowane procesy produkcji oraz musi spełniać wszelkie normy jakościowe i ilościowe. Warto przy tym sięgać po leki o kontrolowanym uwalnianiu – dzięki temu obniżamy niekorzystne działanie żelaza na śluzówkę jelit i tym samym minimalizujemy ryzyko wystąpienia działań niepożądanych (jak bóle brzucha czy zaparcia).

Pamiętajmy, że najlepiej wchłania się żelazo w formie jonu Fe2+, czyli takiej, która występuje w cząsteczce hemu (spotykane głównie w podrobach czy czerwonym mięsie). Wielokrotnie gorzej wchłania się żelazo w formie utlenionej (Fe3+), tzw. niehemowe, spotykane najczęściej w produktach roślinnych. Aby zapobiegać utlenianiu żelaza do formy trójwartościowej warto wybierać leki, które zawierają w swoim składzie dodatkowo antyoksydanty, np. witaminę C, która istotnie poprawia wchłanianie żelaza w przewodzie pokarmowym.

Rola współpracy specjalista-pacjentka

Żelazo powinno być uzupełniane w odpowiednim czasie oraz w odpowiedniej dawce. Nadmiar żelaza u ciężarnych bez wskazań do jego stosowania zwiększa stężenie reaktywnych postaci tlenu, co może potencjalnie prowadzić do rozwoju insulinooporności i cukrzycy ciążowej. Opieka specjalisty nad pacjentką ciężarną z niedokrwistością umożliwia również przeprowadzenie prawidłowej diagnostyki i zlecenie badań dodatkowych, co pozwala, w przypadku stwierdzenia innej niż niedobór żelaza przyczyny niedokrwistości, na zmianę postępowania terapeutycznego.

Next article