Home » Rozwój dziecka » Prawidłowa dieta kształtuje mikrobiotę i odporność organizmu na lata
Rozwój dziecka

Prawidłowa dieta kształtuje mikrobiotę i odporność organizmu na lata

mlecznych
mlecznych

Prof. dr hab. n. med. Barbara Skrzydło-Radomańska

Katedra i Klinika Gastroenterologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Zrównoważona i zbilansowana dieta jest szczególnie istotna w początkowym okresie rozwoju człowieka – mikrobiota zawarta w przewodzie pokarmowym decyduje na lata o prawidłowym metabolizmie i o odporności organizmu. Prawidłowe nawyki żywieniowe powinny uwzględniać w menu odpowiednią ilość białka i produktów mlecznych, a także błonnika rozpuszczalnego. Jak istotne w budowaniu odporności organizmu jest właściwe funkcjonowanie mikrobioty jelitowej?

Przewód pokarmowy każdego z nas zasiedlony jest przez bardzo liczne drobnoustroje, które tworzą mikrobiotę jelitową. Jej prawidłowy charakter wynika z różnorodności i odpowiednich proporcji między poszczególnymi szczepami bakterii.

Dziecko przychodzi na świat bez ukształtowanej mikrobioty. Jego przewód pokarmowy nie jest zasiedlony przez żadne drobnoustroje, więc flora bakteryjna kształtuje się z czasem na skutek kontaktu ze środowiskiem zewnętrznym oraz z przyjmowanym pokarmem. Korzystne dla dziecka i jego organizmu jest, gdy poród odbywa się w sposób naturalny, a następnie dziecko jest karmione naturalnym mlekiem mamy. Mikrobiota kształtuje się do 3. roku życia dziecka i to jest ten kluczowy okres, gdy nawyki żywieniowe decydują o prawidłowym rozwoju przewodu pokarmowego, a w konsekwencji całego organizmu i odporności.

Jak więc powinniśmy dbać o mikrobiotę jelitową i prawidłowe odżywianie od najmłodszych lat?

Na każdym etapie rozwoju organizmu niezmiernie ważna jest zrównoważona i zbilansowana dieta, czyli stopniowe wprowadzanie do menu kolejnych produktów. Jakie produkty powinny się znaleźć w diecie? Przede wszystkim należyte ilości białka oraz węglowodanów prostych i złożonych, ale także tłuszcze w odpowiedniej ilości, bo wraz z nimi wchłaniane są rozpuszczalne w tłuszczu witaminy: A, D, E i K. Szczególny nacisk należy położyć na błonnik rozpuszczalny – jest on zawarty w świeżych owocach, jarzynach, a jeśli trzeba to dostępny w suplementach.

Błonnik rozpuszczalny odgrywa ważną rolę jako substrat dla fermentacji baktertyjnej, dzięki której powstają krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA) z kwasem masłowym na czele jako cenne źródło energii dla komórek nabłonka jelitowego oraz samych dobroczynnych bakterii. Ponadto ma on korzystny wpływ na regulacje wypróżnienia. Ograniczenia do potrzebnego minimum wymagają cukry proste oraz czerwone mięso. Natomiast ryby powinny być spożywane. Bardzo istotne jest również przyjmowanie produktów mlecznych i nabiału z uwagi na zawartość białka i dobrze przyswajalnego wapnia.

Oprócz prawidłowego odżywiania – czyli zbilansowanej diety – mikrobioty nie powinno się zakłócać czynnikami zewnętrznymi, o ile nie ma takiej konieczności. Mam tu na myśli nieuzasadnione stosowanie antybiotyków, leków obniżających kwasotę soku żołądkowego czy przyjmowanie w nadmiarze leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych czy przeciwzapalnych.

Wspomniała pani profesor o produktach mlecznych – jaki jest wpływ tych produktów na rozwój dziecka?

Nie jestem pediatrą, ale to prawdy uniwersalne. Białko mleka jest podstawowym budulcem dla małego organizmu, jest fundamentem prawidłowego rozwoju kości i zębów. Co więcej, przewód pokarmowy dziecka jest doskonale przystosowany do trawienia pokarmów mlecznych dzięki laktazie, która jest enzymem rozkładającym cukier mleczny, czyli laktozę. Z wiekiem umiejętność trawienia laktozy spada, zjawisko to nazywamy wtórną hypolaktazją, więc u osób dorosłych lub starszych może pojawić się nietolerancja cukru mlecznego.

Natomiast w wieku niemowlęcym i u małych dzieci przewód pokarmowy znakomicie przyjmuje pokarmy mleczne. Ilość produktów mlecznych czy nabiału, jakie należy codziennie spożywać jest sprawą indywidualną i zależną od wielu czynników. Natomiast w piramidzie żywieniowej nabiał znajduje się na drugim poziomie, tuż po jarzynach, owocach i błonniku rozpuszczalnym, ale przed tłuszczami czy mięsem, co pokazuje, jak istotny dla organizmu człowieka jest to element diety.

Next article