Home » Zdrowie dziecka » Bank życia – czyli co przyszli rodzice muszą wiedzieć o krwi pępowinowej?
Zdrowie dziecka

Bank życia – czyli co przyszli rodzice muszą wiedzieć o krwi pępowinowej?

Komórki macierzyste pozyskiwane z krwi pępowinowej są bezcennym materiałem ratującym życie. Jak przebiega proces pobierania krwi oraz jej bankowanie? Czy jest to procedura dostępna dla każdego? Co każdy z nas o krwi pępowinowej wiedzieć powinien?


Edukacja przedporodowa zakłada rozmowę z lekarzem lub położną o możliwości zabezpieczenia komórek macierzystych po porodzie. Dlaczego dialog na polu pacjentka – przedstawiciel ochrony zdrowia jest tak ważny w tym zakresie? Czy to kobieta w ciąży powinna zainicjować taką rozmowę? Jak to zrobić?

Na etapie ciąży kwestią regulującą m.in. edukację pacjentki jest Standard Organizacyjny Opieki Okołoporodowej, który został wydany na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia we wrześniu 2018 roku. W tym standardzie zawarte są konkretne wytyczne dla personelu medycznego dotyczące opieki nad pacjentką w trakcie porodu i podczas połogu. Jeden z punktów odnosi się do konieczności informowania pacjentki o możliwości zabezpieczenia krwi pępowinowej i sznura pępowinowego w celu pozyskania komórek macierzystych. To właśnie lekarz i położna są głównym źródłem informacji na ten temat dla przyszłej mamy – powinniśmy bowiem pamiętać, że tego rodzaju wiedzę należy pozyskiwać od specjalistów. Zgodnie ze standardem, specjaliści powinni o tym informować z własnej inicjatywy, jednak ostateczna decyzja nt. zabezpieczenia komórek macierzystych leży po stronie przyszłych rodziców. Często w ramach wsparcia personelu medycznego, edukacje prowadzane są również przez Konsultantów Medycznych z Banków Komórek Macierzystych.

Czego powinniśmy dowiedzieć się w tym zakresie od położnej i lekarza? Czym jest krew pępowinowa, czym charakteryzują się komórki macierzyste i do czego mogą być wykorzystane?

Powinniśmy dostać jasną informację, że krew pępowinowa jest wykorzystywana w leczeniu ciężkich chorób hematologicznych czy onkologicznych, m.in. białaczek, zespołów mielodysplastycznych, chorób układu odpornościowego. Pełna lista chorób sięga ponad 80 jednostek chorobowych. Standardowe terapie z wykorzystaniem komórek macierzystych są refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zatem rodzice nie ponoszą kosztów takiego leczenia. Procedura przeszczepiania komórek macierzystych jest stosowana od ponad 30 lat na całym świecie. Poza krwią pępowinową podczas porodu można pozyskać także komórki tkankowe z fragmentu sznura pępowinowego służące do regeneracji organizmu. W tym przypadku niewymagana jest zgodność antygenowa co ma znaczenie przy wykorzystaniu komórek z krwi pępowinowej, zatem mogą one posłużyć w terapii nie tylko dziecka, ale także jego rodzeństwa, rodziców czy też dziadków.

Jak przebiega procedura pobrania krwi pępowinowej, na jakim etapie się ją zabezpiecza?

Samo pobranie krwi pępowinowej następuje w ciągu kilku minut po porodzie. Po narodzinach położna lub np. ojciec dziecka przecina pępowinę, która od tego momentu naturalnie wraz z pozostałą w niej krwią pępowinową od strony matczynej staje się odpadem medycznym. Procedura pobrania krwi pępowinowej w żaden sposób nie wpływa na przebieg porodu czy moment odpępnienia – tym samym nie ingeruje ani w zdrowie matki, ani dziecka. Położna wkłuwa się za pomocą specjalnego zestawu pobraniowego do naczynia krwionośnego pozostałego przy łożysku i pobiera znajdującą się w niej krew. Jeśli rodzice zdecydują się również na zabezpieczenie fragmentu sznura pępowinowego zabezpiecza go w odpowiedni sposób na czas transportu do laboratorium.

W jakich warunkach przechowywane są komórki macierzyste z krwi pępowinowej, czy jest to droga usługa?

Po preparatyce i badaniach krwi pępowinowej, pozyskane w ten sposób komórki macierzyste przechowywane są w oparach ciekłego azotu w temperaturze ok. -196 stopni Celsjusza tak długo, jak będzie to potrzebne. Tak niska temperatura zabezpiecza ich wyjątkowe właściwości i pozwala przechowywać wg. naukowców nieskończenie długo. Biorąc pod uwagę to, co zyskujemy, zabezpieczając komórki macierzyste z krewi pępowinowej, jest to proces bezcenny. Niemniej warto wspomnieć o opłatach związanych z pobraniem, preparatyką i przygotowaniem do przechowywania krwi pępowinowej. W pierwszym roku od momentu podpisania przez rodziców umowy z wybranym Bankiem Komórek Macierzystych opłaty są rozłożone na 11 miesięcznych płatności w wysokości od 250 złotych (w zależności od wybranego przez rodziców wariantu świadczenia usług).

Następnie po pierwszych urodzinach dziecka rodzice rozpoczynają opłacać abonament za przechowywanie materiału, który wynosi zaledwie 50 złotych miesięcznie. Gdy rodzice decydują się także na przechowanie sznura pępowinowego, abonamenty wynosi 60 złotych miesięcznie. Wydaje się więc, że jest to niska kwota w odniesieniu do faktu, że pozyskane komórki macierzyste mogą uratować w przyszłości życie bądź zdrowie. Jednak trzeba mieć na uwadze to, że nie wszyscy rodzice mogą pobrać podczas porodu krew pępowinową czy fragment sznura pępowinowego. Jest to związane z wieloma czynnikami, m.in. historią chorobową rodziny czy aktualnym stanem zdrowia, dlatego warto wcześniej skontaktować się z Bankiem Komórek Macierzystych i przeprowadzić tzw. wstępną weryfikację medyczną, która określa czy i w jakim wariancie usług rodzice mogą zabezpieczyć bezcenne komórki macierzyste dziecka.

Na jakich aspektach należy się skupić, wybierając bank, w którym będzie przechowywana krew pępowinową dziecka?

Wybór banku jest niezwykle ważny – należy pamiętać, że mówimy tu o powierzeniu na lata cennych komórek macierzystych do przechowywania, które w przyszłości mogą być użyte do leczenia lub nawet walki o życie. Ważne zatem, aby nasz wybór został podjęty świadomie, w oparciu m.in. o doświadczenie banku pod kątem liczby leczonych pacjentów, skali świadczenia działalności, posiadanych certyfikatów czy akredytacji, ponieważ czasem jest to kluczowe, by przechowywane komórki macierzyste można było wykorzystać w leczeniu również w placówkach zagranicą.

Next article