Home » Zdrowie dziecka » Rodzicu – pomóż swojemu dziecku zadbać o zęby!
Zdrowie dziecka

Rodzicu – pomóż swojemu dziecku zadbać o zęby!

Nawet 95 proc. polskich dzieci ma próchnicę. W porównaniu do innych krajów europejskich, w Polsce problem ten, zamiast się zmniejszać, nadal potęguje. Możemy jednak zrobić wiele, by zatrzymać tę epidemię.

Prof. dr hab. Marzena Dominiak

Prorektor ds. Strategii Rozwoju Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, kierownik Katedry i Zakładu Chirurgii Stomatologicznej, Prezydent Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego i członek Komisji Edukacyjnej World Dental Fedreration (FDI)

Jaka jest rola dbałości o zęby mleczne oraz jaki jest jej wpływ na kondycję zębów stałych?

Zęby mleczne pełnią taką samą funkcję jak zęby stałe i służą nam do ok. 10-12. roku życia (w przypadku wszystkich zębów mlecznych). Zbiega się to z okresem prawidłowego kształtowania kości szczęki i żuchwy. Zęby mleczne wpływają na odpowiednie żucie i wiele innych aspektów związanych z przyjmowaniem pokarmów oraz artykulacją mowy, co przekłada się na prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny dziecka.

Dlatego też zęby mleczne pod każdym względem są ważne. Absolutnie nie należy ich traktować jako zęby, o które nie warto dbać, ponieważ niedługo wypadną. Są one tak samo unerwione, jak zęby stałe, mogą boleć, a ich zaniedbanie może powodować szereg stanów zapalnych oraz przyczyniać się np. do tworzenia torbieli. To z kolei zaburza proces wyrzynania się zębów stałych, a w konsekwencji negatywnie wpływa na przeżuwanie, mówienie, artykulację i zdrowie całej jamy ustnej w przyszłości.

Jak wygląda epidemiologia próchnicy wśród dzieci w Polsce i Europie?

Epidemiologia próchnicy wśród dzieci w Polsce wygląda zatrważająco, ponieważ sięga ona nawet 95 proc. Jeśli chodzi o Europę, Światowa Federacja Dentystyczna ustaliła harmonogram, według którego do roku 2020 Europa powinna być wolna od próchnicy w 80 proc. W Polsce jest niestety odwrotnie – ten problem postępuje. Powodem jest brak świadomości i nadal powielane mity. Przykładowo w ankiecie na temat prawidłowej higieny jamy ustnej, aż 70 proc. respondentów odpowiedziało, że zamiast ostatniego szczotkowania zębów, można podać dziecku jabłko. Oczywiście jest to błędem, ponieważ jabłka zawierają cukry.

Jak zatem powinna wyglądać prawidłowa higiena jamy ustnej dzieci?

Prawidłowa higiena jamy ustnej powinna być wprowadzona już w chwili pojawienia się pierwszych zębów dziecka. Tak naprawdę rodzic powinien pomagać dziecku w dokładnym szczotkowaniu zębów nawet do nastoletnich lat. Dla dzieci trudne jest dotarcie do części dystalnych zębów trzonowych górnych i dolnych itp., gdzie w zagłębieniach gromadzi się najwięcej pokarmu. Przy szczotkowaniu trudno też oczyścić bruzdy w zębach.

Do tego należy dołączyć pastę do zębów dla dzieci, z odpowiednią ilością fluoru lub innych substancji uzupełniających makro i mikroelementy w szkliwie. Po umyciu zębów wieczorem nie podajemy już dziecku żadnych słodkich napojów, kaszek, owoców i innych pokarmów. Płyny do płukania jamy ustnej można wprowadzić w momencie, gdy dziecko będzie umiało je wypluć, a nie połykać, czyli w wieku ok. 6 lat. Należy jednak pamiętać, że płyny do płukania jamy ustnej są jedynie uzupełnieniem higieny.

Czy produkty z ksylitolem np. fińskim są ważne w dbaniu o higienę jamy ustnej?

Preparaty wspierające higienę jamy ustnej powinny być przede wszystkim bezcukrowe, ponieważ to cukier stanowi pożywkę dla bakterii. Dlatego też do produktów dla dzieci dodawany jest ksylitol, by były dla nich bardziej atrakcyjne w smaku. Ksylitol nie jest próchnicotwórczy jak zwykła glukoza, sacharoza czy też cukry zawarte w owocach. Stąd też pojawia się w pastach do zębów, gumach do żucia, lizakach, płynach do płukania i innych preparatach pomagających nam w prawidłowej higienie jamy ustnej. Szereg badań dowodzi, że spożywanie żywności zawierającej ksylitol zamiast cukru przyczynia się do utrzymania mineralizacji zębów.

Jak prawidłowo dbać o zęby w ciągu dnia pomiędzy myciem rano i wieczorem?

Podstawą jest unikanie pokarmów z wysoką zawartością cukru, czyli słodyczy (zawierających także kwasy), słodkich napojów itp. W przedszkolach prowadzona jest (a przynajmniej powinna być) profilaktyka przeciwpróchnicza w postaci mycia zębów. Pomiędzy szczotkowaniem zębów możemy zastosować też bezcukrowe lizaki dla dzieci, które w przeciwieństwie do bezcukrowych gum do żucia można stosować też u dzieci poniżej 5. roku życia. Oba te produkty (w lizakach to działanie jest już potwierdzone) m.in. zwiększają przepływ śliny, co powoduje naturalne oczyszczenie jamy ustnej.

Jak zachęcić niezdyscyplinowane dziecko do dbałości o ząbki?

Z pewnością stosowanie wcześniej wymienionych produktów dla dzieci o odpowiednim smaku może je do tego zachęcić. Również szczoteczki elektryczne powiązane z aplikacjami dla dzieci mogą być dla nich atrakcyjne. Aplikacje na smartfon lub tablet pokazują dziecku jak prawidłowo szczotkować zęby, znajdują się w nich także zabawy i gry interakcyjne. Jest też możliwość zastosowania wybarwiających past do zębów czy kropelek, dzięki którym możemy pokazać dziecku i sami sprawdzić, czy wszystkie ząbki są umyte.


Czy wiesz, że…?

1. Ksylitol jest idealnym zamiennikiem cukru.
2. Badania potwierdziły, że spożywanie żywności zawierającej ksylitol zamiast cukru pomaga w zachowaniu mineralizacji zębów.
3. Ksylitol wspiera prawidłową higienę jamy ustnej, dzięki zwiększaniu produkcji śliny.
4. Lizaki z ksylitolem fińskim mogą być ciekawym uzupełnieniem higieny jamy ustnej dzieci.

Next article